Monda ASEMBLEO Socia (MAS)  [<<<]
Ĉu Bush fuĝas antaŭen al Irano ?
de Immanuel WALLERSTEIN  
4a marto 2007

Komento n-ro 203, la 15-an de februaro 2007 "Ĉu Bush fuĝas antaŭen al Irano ?"

La francoj havas esprimon, fuite en avant [fuĝo antaŭen]. Fuĝo antaŭen estas io kion oni faras troviĝante en perda situacio kaj oni esperas savi ĝin farante pli da samo aŭ da pli malbona, per tio kreante situacion en kiu oni esperas ke la homoj sentu ke ili subtenu vin. Ĉu tio estas kion Bush intencas fari en Irano ? Ni scias du aferojn pri la reĝimo Bush. Ĝia pozicio en Irako estas neebla kaj estas nun tre larĝe kontestata eĉ en Usono. La postulo retiriĝi kreskas ĉiutage kaj venas de ĉie. Kaj ni scias ke, ekde 2001, la novkonservativuloj kaj Cheney premis al milita atako al Irano celante reĝimŝanĝon. Do, tio povus nun esti la momento.

Usono sendis sian ŝiparon en la regionon, kaj nomumis komandan admiralon konatan pro lia kompetento pri mar-aer-atakoj. Usono preskaŭ ĉiutage eldonas komunikaĵojn pri tielnomataj iranaj malbonfaroj. Mallonge, Usono tintigas la sabron. Plie, tre granda nombro da homoj ŝajnas preni tion tre serioze. Tri el la plej altrangaj pensiitaj usonaj militistoj publike avertis kontraŭ la frenezo ataki Iranon. Tiel Zbigniew Brzezinsky, kiun certe neniu taksas kiel kolombon. Tiel sennombraj politikistoj kaj diplomatoj el la tuta mondo. Sed Cheney klare diris ke la usona registaro faros kio plaĉos al ĝi, ne gravas kiom da kontraŭuloj, aŭ kiuj ili estas.

Ĉu iu subtenos Usonon en tia aventuro ? Certe tre malmultaj. Ne la usona Kongreso, kvankam Bush kaj Cheney eble kalkulas kun la fakto ke por la demokratoj estas pli malfacile kontraŭi ilin pri Irano ol pri Irako. Ili havos la subtenon de la israela registaro. Kaj ili ŝajnas kalkuli kun la subteno de la saud-araboj. Sed tio signifus miskompreni la pozicion de Saud-Arabio. Tiu estas kompreneble interesita limigi la iranajn pretendojn al regiona hegemonio kaj ankaŭ limigi la eblecojn de ŝijaista aktiveco en ŝtatoj dominataj de sunaistoj, kaj unuavice en Saud-Arabio. Sed Saud-Arabio ankaŭ klare diris ke milita atako al Irano pli damaĝus ol helpus la saud-arabajn politikajn celojn. La saud-araba aktiva perado en la disputo inter Hamaso kaj Fataho en Palestino indikas ke ili provas distanciĝi de la usona strategio en Proksim-Oriento. Kaj en Eŭropo eĉ la britoj esprimas sian malŝaton pri la ideo de atako al Irano.

Do, ni supozu ke, spite al ĉio ĉi, Bush kaj Cheney decidas fari sian fuĝon antaŭen, sian fuite en avant por provi savi sian katastrofan situacion. Kio okazus, kaj kial ili farus tion ? Kio okzus, tio ŝajnas klara. Aer-atako al Irano ne atingos la celon malmunti la iranan atomprogramon, kvankam ĝi povus damaĝi ĝin. Sendi trupojn, se Usono entute trovas iujn por sendi, kondukus al tre alta nombro da mortviktimoj por Usono. La irana registaro politike fortiĝus – hejme kaj tra la islama mondo. Rusoj kaj ĉinoj fakte subtenus Iranon.

Kaj plej malbone por Usono, tiuj en Irako kiujn ĝi konsideras siaj plej proksimaj aliancanoj, komencus laŭtege postuli la tujan retiriĝon de Usono el Irako. La eksa ĉefministro Ibrahim al-Jaafari jam ekiris tiun vojon. Neniu en Irako, neniu, deziras ke Usono ataku Iranon, kaj neniu estas emocie ĉe la usona flanko en tiu afero.

Nu, Cheney estas inteligenta politikisto, kaj li povas vidi ĉion ĉi, mi pensas. Se tiel, kial li tamen premas al milito ? Ĉu eblas pensi ke la kreado de eĉ pli granda katastrofo por Usono ŝajnas al li la plej bona havebla opcio por atingi siajn realajn politikajn celojn ?

Cheney (kaj Bush) scias ke ili regos la usonan registaron nur dum du kromaj jaroj. Post tio, ili ne scias kiu regos, sed ili havas ĉiajn kialoj por dubi ke estos iliaj klonoj. Kion ili absolute ne deziras, estas paca transigo de la potenco al iu kiu povus malmunti kion ili konstruis kaj provi, eĉ provi, removi Usonon returne tien kie ĝi estis – hejme kaj internacie – en la jaroj de Nixon ĝis Clinton. Ili klopodas por kreskigi, ne por malkreskigi, la internajn kverelojn en Usono. Ili klopodas por plia malmuntado de la kadro de civilaj liberecoj, kiu estis neniam perfekta, sed ebligis trudi kelkajn restriktojn al la registara potenco. Ili klopodas por plua malprogreso en la kampo de sociaj rajtoj. Ili klopodas por pli malluma Usono en pli malluma mondo.

Ĉu iu povas haltigi ilin ? Eble. Ekzistas nun larĝa kaj tute elparolata rezistado ene de la armitaj fortoj. Por la unua fojo en mia vivo, mi vidis en la gazetaro spekuladon pri armea puĉo. Mi dubas ke tio okazos, sed la nura spekulado montras kiom vastaj estas la misoj. Kaj ekzistas la rezistado de la politikistoj kiuj plejparte estas esence moderaj centristoj, kies ĉefa zorgo estas konservi sian elekto-pozicion kaj kiuj blovas kun la vento de la voĉdonantoj. Ĉu tio sufiĉos ? Malfacilas diri, sed ni vidos pli klare en la venontaj du ĝis tri monatoj.

Immanuel WALLERSTEIN.

[Kopirajto ĉe Immanuel Wallerstein, donata de Agence Global. Pri rajtoj kaj permesoj, inkluzive de tradukado kaj alŝuto al nekomercaj retejoj, kaj kontakto : rights@agenceglobal.com, 1.336.686.9002 aŭ.336.286.6606. Permeso estas donita por deŝuto, elektronika plusendado, aŭ retmesaĝo al aliaj, kondiĉe ke la eseo restas integra kaj la noto pri kopirajto estas montrata. Por kontakti la aŭtoron, skribu al : immanuel.wallerstein@yale.edu. Tiuj komentoj, aperantaj dufoje monate, celas esti pensadoj pri la nuntempa monda scenejo, el la perspektivo ne de aktualaj ĉeftitoloj, sed el pli longtempa distanco.]

Fernand Braudel Center, Binghamton-Universitato Listo de antaŭaj komentoj en la angla kaj tradukoj al aliaj lingvoj

Elangligita de Monda Asembleo Socia (MAS) -vl